Wybory bez barier — strona główna
Wykorzystaj siłę
swojego głosu!
Wybory bez barier na Facebooku

Głosowanie w lokalu wyborczym

Z funkcjonujących obecnie przepisów wynika, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) powinien zapewnić 1/3 lokali wyborczych dostosowanych do potrzeb wyborców z niepełnosprawnością.

Wprawdzie art. 186 Kodeksu wyborczego mówi o połowie dostępnych lokali wyborczych, to jednak art. 15a Ustawy przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy precyzuje, że do końca 2015 roku ma ich być 1/3, natomiast do końca 2016 r. – 2/5 spośród wszystkich lokali wyborczych. Dopiero od 2017 roku dostępnych ma być połowa lokali.

Warto też podkreślić, że samorządy w różny sposób rozumieją dostępność lokalu wyborczego. Według raportu Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, ponad 80 proc. lokali wyborczych, oznaczonych jako dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami w ostatnich wyborach samorządowych, w rzeczywistości nie spełniało wszystkich kryteriów.

Gdzie można znaleźć listę dostosowanych lokali wyborczych?

Informacje takie powinny być udostępniane wyborcom z niepełnosprawnością przez urzędy gmin telefonicznie, poprzez ulotki i inne drukowane materiały informacyjne, a także elektronicznie. Powinny zostać także zamieszczone na stronie internetowej urzędu (w Biuletynie Informacji Publicznej).

Co zrobić, gdy lokal wyborczy, w którym oddajemy głos, jest niedostosowany (nie ma np. podjazdu) i nie można się do niego dostać?

W tej chwili każdemu wyborcy przysługuje prawo wyboru komisji obwodowej, w której chce zagłosować. Najpóźniej do 20 października 2015 r. włącznie można zgłaszać do urzędu gminy wniosek o dopisanie do spisu wyborców w wybranym przez siebie obwodzie głosowania, w tym – spośród obwodów, w których lokal wyborczy jest dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnością.

Taki wniosek powinien zawierać:

  • imię (imiona) i nazwisko wyborcy,
  • imię ojca,
  • datę urodzenia,
  • numer ewidencyjny PESEL,
  • adres zamieszkania.

Dojazd do lokali wyborczych

Gdy wyborca z niepełnosprawnością ma problem z dotarciem do lokalu wyborczego, powinien zgłosić to do urzędu gminy (miasta). W wielu miastach i gminach organy jednostek samorządu terytorialnego mają ugruntowaną praktykę w tym zakresie i zapewniają osobom z niepełnosprawnością oraz w podeszłym wieku pomoc w dotarciu do lokali wyborczych.
Jeśli gmina (miasto) nie zagwarantuje bezpłatnego transportu do lokalu wyborczego, warto sprawdzić, czy w ten sposób nie pomagają lokalne organizacje działające na rzecz osób z niepełnosprawnością. Ostatecznie o pomoc można też poprosić rodzinę i przyjaciół.

Udogodnienia w lokalu wyborczym

Na prośbę osoby z niepełnosprawnością może jej pomagać w głosowaniu w lokalu wyborczym inna osoba, w tym niepełnoletnia. Pomoc ta może mieć tylko techniczny charakter; nie może polegać na sugerowaniu wyborcy sposobu głosowania lub na głosowaniu w zastępstwie tego wyborcy.

Dopuszczalne jest, aby na życzenie wyborcy z niepełnosprawnością w pomieszczeniu za zasłoną przebywała osoba udzielająca pomocy. Osobą tą nie może być członek komisji wyborczej ani mąż zaufania.

Nie ma możliwości wyniesienia przez komisję kart do głosowania lub urny z lokalu wyborczego, by osobie z niepełnosprawnością umożliwić głosowanie poza siedzibą komisji.

Jak mogą pomóc członkowie komisji?

Komisja jest obowiązana, na prośbę wyborcy z niepełnosprawnością, do przekazania ustnie treści obwieszczeń wyborczych w zakresie informacji o komitetach wyborczych, biorących udział w wyborach, oraz o zarejestrowanych kandydatach.

Nakładki w alfabecie Braille'a na karty do głosowania

Wedle obowiązujących przepisów, wyborca z dysfunkcją wzroku może także osobiście głosować w lokalu wyborczym przy użyciu nakładek na karty do głosowania sporządzonych w alfabecie Braille’a. W każdym lokalu wyborczym będą dostępne takie nakładki.